انواع گرفتن فرمان
من علیرضا مرادی هستم، بیش از ۲۰ سال است که در آموزشگاه های رانندگی ایران به آموزش آیین نامه راهنمایی و رانندگی پرداخته ام و امروز میخواهم درباره موضوع بسیار مهم انواع گرفتن فرمان برایتان توضیح بدهم.
پاسخ سریع: بهترین روش گرفتن فرمان، گرفتن آن در موقعیت ساعت ۹ و ۳ است، چون بیشترین کنترل و ایمنی را برای راننده ایجاد می کند.
اگر این مطلب را تا انتها بخوانید، نه تنها تمام روش های گرفتن فرمان را یاد خواهید گرفت بلکه متوجه خواهید شد چرا بعضی روش ها خطرناک هستند و کدام حالت ها برای آزمون عملی رانندگی امتیاز بیشتری دارند. این همان چیزی است که هر هنرجوی رانندگی به آن نیاز دارد.
چرا دانستن انواع گرفتن فرمان برای رانندگان تازه کار حیاتی است؟
در طول این سال ها بارها دیده ام که هنرجویان فقط به گاز و ترمز توجه میکنند و فکر میکنند فرمان گرفتن کاری ساده و بدیهی است. اما حقیقت این است که نحوه گرفتن فرمان تفاوت بزرگی در کنترل خودرو، کاهش خطا و حتی نجات جان شما دارد.
شاید برایتان جالب باشد بدانید بیش از ۶۰ درصد خطاهای رانندگان تازه کار در آزمون شهری به خاطر گرفتن فرمان اشتباه است.
انواع گرفتن فرمان به زبان ساده و کاربردی
برای اینکه موضوع روشن تر شود، انواع گرفتن فرمان را مرحله به مرحله بررسی میکنیم. هرکدام از این روش ها مزایا و معایب خاص خودشان را دارند و باید بدانید چه زمانی از هرکدام استفاده کنید.
۱. گرفتن فرمان به روش ساعت ۱۰ و ۲
این روش سال ها در آموزشگاه ها رایج بود. در این حالت دستان شما روی فرمان مانند عقربه های ساعت در موقعیت ۱۰ و ۲ قرار میگیرد.
- مزایا: حس تسلط اولیه برای رانندگان تازه کار.
- معایب: در خودروهای امروزی که ایربگ دارند، این روش خطرناک است چون در زمان باز شدن ایربگ، دستان شما به صورتتان برخورد میکنند.
۲. گرفتن فرمان به روش ساعت ۹ و ۳ (بهترین حالت)
این روش استانداردترین و ایمن ترین روش گرفتن فرمان است.
- مزایا: کنترل کامل روی خودرو، مناسب برای پیچ ها و سرعت های بالا.
- مزایا: ایمنی بیشتر هنگام باز شدن ایربگ.
- کاربرد: این همان حالتی است که در آزمون عملی رانندگی هم بیشترین امتیاز را برای شما به همراه دارد.
۳. گرفتن فرمان به روش ساعت ۸ و ۴
این روش بیشتر برای رانندگی طولانی مدت یا زمانی که میخواهید خستگی دستانتان کمتر شود استفاده میشود.
| مزایا | معایب |
|---|---|
| کاهش خستگی در رانندگی طولانی | کنترل کمتر نسبت به حالت ۹ و ۳ |
۴. گرفتن فرمان با یک دست
یکی از بزرگ ترین اشتباهات رانندگان تازه کار گرفتن فرمان با یک دست است.
این حالت نه تنها در آزمون مردودی فوری دارد بلکه در شرایط اضطراری شما را کاملا بی دفاع میکند.
کدام روش گرفتن فرمان برای آزمون رانندگی مناسب تر است؟
اگر هدف شما گرفتن گواهینامه است، بهترین انتخاب روش ساعت ۹ و ۳ است. در این حالت، مربی یا افسر متوجه میشود که شما هم به ایمنی خود و هم به قوانین آموزشگاه پایبند هستید.
چگونه تمرین کنیم تا گرفتن فرمان به یک عادت طبیعی تبدیل شود؟
بسیاری از هنرجویان میگویند: “میدانیم باید ۹ و ۳ بگیریم، اما وسط رانندگی یادمان میرود”. این کاملا طبیعی است. راه حل، تمرین های کوتاه و مستمر است.
- هر بار که پشت فرمان نشستید، قبل از حرکت مطمئن شوید دستانتان روی ۹ و ۳ قرار دارد.
- در طول مسیر، هر وقت متوجه شدید دستتان جابه جا شده، سریع اصلاح کنید.
- از یک دوست یا مربی بخواهید در تمرینات اولیه شما را یادآوری کند.
نکته طلایی: تحقیقات نشان میدهد برای شکل گرفتن یک عادت جدید، حداقل ۲۱ روز تمرین مداوم لازم است.
تفاوت گرفتن فرمان در پیچ های تند و مسیرهای مستقیم
یکی از سوالات پرتکرار هنرجویان این است: “در پیچ های تند هم باید ۹ و ۳ بگیریم؟”
پاسخ کوتاه: بله، اما با تکنیک چرخش دست ها.
- در پیچ های تند، از روش دست روی دست (Hand Over Hand) یا هل دادن فرمان (Push and Pull) استفاده میشود.
- در مسیر مستقیم، فقط کافیست دست ها روی همان موقعیت ثابت بمانند.
روش دست روی دست یا روش هل دادن؟ کدام بهتر است؟
این دو روش برای چرخاندن فرمان در پیچ های تند استفاده میشوند.
- روش دست روی دست (Hand Over Hand): کنترل بیشتر، اما نیاز به هماهنگی بالاتر دارد.
- روش هل دادن و کشیدن (Push and Pull): ایمن تر و برای آزمون رانندگی پیشنهاد میشود.
در آزمون رانندگی اگر روش هل دادن و کشیدن را به درستی اجرا کنید، افسر امتیاز بسیار مثبتی برای شما در نظر میگیرد.
چرا بعضی روش های گرفتن فرمان باعث خطر می شوند؟
در طول تجربه ام بارها دیده ام که هنرجویان به خاطر گرفتن فرمان اشتباه دچار حادثه شده اند. وقتی دستان شما پایین فرمان یا فقط با یک دست روی فرمان باشد، در مواقع اضطراری مثل ترکیدن لاستیک یا ورود ناگهانی خودرو از کنارتان، فرصت کافی برای واکنش سریع نخواهید داشت.
به یاد داشته باشید: کنترل فرمان مساوی است با کنترل جان خود و سرنشینان.
چگونه گرفتن فرمان روی اعتماد به نفس راننده تاثیر می گذارد؟
یکی از مهم ترین نکاتی که کمتر به آن پرداخته شده این است که نوع گرفتن فرمان روی اعتماد به نفس شما تاثیر مستقیم دارد. وقتی فرمان را به شکل صحیح در دست دارید، حس تسلط شما روی خودرو چند برابر می شود.
تجربه شخصی: بارها هنرجویانی که دچار استرس بودند، تنها با اصلاح نحوه گرفتن فرمان توانسته اند در اولین آزمون عملی قبول شوند.
۵ اشتباه رایج هنرجویان در گرفتن فرمان
بیایید نگاهی به رایج ترین خطاهایی بیندازیم که باعث رد شدن یا خطای رانندگی می شوند:
- گرفتن فرمان با یک دست در کل مسیر.
- قرار دادن دست ها روی بالاترین قسمت فرمان (ساعت ۱۲).
- گرفتن فرمان خیلی پایین (ساعت ۶).
- چرخاندن فرمان با کف دست یا فقط با انگشتان.
- عدم بازگشت سریع دست ها به موقعیت اصلی پس از پیچ.
اگر حتی یکی از این خطاها را انجام دهید، احتمال قبولی در آزمون به شدت کاهش پیدا می کند.
سوالات پرتکرار درباره انواع گرفتن فرمان
آیا گرفتن فرمان با یک دست در جاده خلوت مشکلی دارد؟
خیر. حتی در جاده های خلوت هم گرفتن فرمان با یک دست توصیه نمی شود. چون همیشه احتمال خطر ناگهانی وجود دارد.
برای دنده عقب گرفتن، چه حالتی بهتر است؟
وقتی دنده عقب حرکت می کنید، دست راست را روی صندلی کنار قرار دهید و با دست چپ فرمان را بگیرید. این بهترین روش برای دید بهتر به عقب است.
آیا گرفتن فرمان در خودروهای اتومات با خودروهای دنده ای فرق دارد؟
خیر، در هر دو نوع خودرو حالت استاندارد ساعت ۹ و ۳ بهترین روش است. تنها تفاوت در تمرکز بیشتر شما روی پدال هاست نه روی فرمان.
چرا افسر آزمون اینقدر روی گرفتن فرمان حساس است؟
چون افسر می داند که گرفتن فرمان درست یا غلط، تفاوت بین یک راننده ایمن و یک راننده پرخطر است.
تمرین عملی برای یادگیری بهتر انواع گرفتن فرمان
اگر می خواهید دست هایتان به صورت طبیعی روی فرمان قرار بگیرد، این تمرین ساده را انجام دهید:
- یک صندلی را در خانه جلوی خود بگذارید و فرض کنید فرمان خودرو است.
- دستان خود را در موقعیت ساعت ۹ و ۳ قرار دهید.
- شروع کنید فرمان فرضی را در دو جهت بچرخانید و همزمان روش هل دادن و کشیدن را تمرین کنید.
- این تمرین را روزی ۱۰ دقیقه انجام دهید تا حرکات دست ها برایتان عادت شود.
نقش گرفتن فرمان در جلوگیری از تصادفات
بر اساس آمار پلیس راهور، در سال های اخیر حدود ۲۵ درصد تصادفات شهری به دلیل کنترل نادرست فرمان رخ داده است. این نشان می دهد که یادگیری درست گرفتن فرمان فقط برای امتحان نیست، بلکه برای زندگی روزمره و حفظ امنیت شما و خانواده تان ضروری است.
چگونه مربیان رانندگی گرفتن فرمان هنرجویان را ارزیابی می کنند؟
مربیان به چند نکته کلیدی توجه دارند:
- آیا دستان هنرجو همیشه روی فرمان هستند یا خیر.
- آیا هنرجو پس از هر پیچ سریع به موقعیت اولیه ۹ و ۳ برمی گردد یا خیر.
- آیا هنرجو از روش مناسب در پیچ های تند استفاده می کند.
به همین دلیل توصیه می کنم از همان ابتدا عادت های درست را تمرین کنید تا در جلسه آزمون راحت و بدون استرس باشید.
مقایسه گرفتن فرمان در رانندگی شهری و جاده ای
رانندگی شهری: به دلیل ترافیک و نیاز به تغییر مسیرهای مکرر، باید همیشه دست ها در موقعیت ۹ و ۳ باشند.
رانندگی در جاده: در مسیرهای طولانی ممکن است از حالت ۸ و ۴ برای کاهش خستگی استفاده کنید، اما در سبقت گرفتن یا عبور از پیچ ها، سریعا باید به حالت ۹ و ۳ برگردید.
تجربه شخصی از یک هنرجوی موفق
یادم هست یکی از هنرجویانم چند بار در آزمون رد شده بود. دلیلش ساده بود: گرفتن فرمان نادرست. وقتی فقط یک جلسه تمرکز کردیم روی تمرین ۹ و ۳ و روش هل دادن و کشیدن، در دفعه بعد بدون هیچ مشکلی قبول شد. این مثال نشان می دهد که دانستن انواع گرفتن فرمان چقدر در موفقیت شما تاثیر دارد.

جمع بندی: بهترین روش گرفتن فرمان کدام است؟
اگر بخواهیم خلاصه بگوییم: روش ساعت ۹ و ۳ بهترین، ایمن ترین و کاربردی ترین روش گرفتن فرمان است.
در کنار آن، باید روش های دیگری مثل ۸ و ۴ برای رانندگی طولانی و روش هل دادن و کشیدن برای پیچ های تند را هم بدانید تا در هر شرایطی بهترین واکنش را داشته باشید.
چند نکته طلایی برای هنرجویان
- تمرین روزانه: هر روز حداقل ۱۰ دقیقه تمرین گرفتن فرمان داشته باشید.
- اصلاح سریع: هر وقت دستتان از حالت ۹ و ۳ خارج شد، فورا اصلاح کنید.
- یادگیری با تمرکز: در اوایل تمرین روی نحوه گرفتن فرمان تمرکز کنید، بقیه چیزها به مرور خودکار می شوند.
- بازخورد گرفتن: از مربی یا دوستتان بخواهید در تمرین ها شما را تصحیح کند.
سوال پایانی: چرا بعضی ها با وجود دانستن روش درست باز هم اشتباه می کنند؟
پاسخ ساده است: چون عادت قدیمی تغییر نکرده. برای همین باید آگاهانه تمرین کنید تا عادت جدید جایگزین شود. درست مثل ورزش کردن، اگر هر روز کمی تمرین کنید، به مرور بهترین نتیجه را خواهید گرفت.
یادتان باشد: فرمان، قلب رانندگی شماست. هرچقدر آن را درست در دست بگیرید، کنترل بهتری بر خودرو خواهید داشت و ایمنی شما چندین برابر خواهد شد.
- سوالات آیین نامه
- انواع پارک دوبل ایین نامه
- برنامه آزمون آیین نامه رانندگی برای آیفون
- برای شروع حرکت کدام راهنما را بزنیم
- اگر وسط چهارراه چراغ قرمز شود
- انواع عبور عابر پیاده ممنوع
- از پای راست برای کنترل کدام پدال استفاده می شود؟
- آموزشگاه رانندگی محبوبی سنندج
- آموزشگاه رانندگی مراغه
- آموزشگاه رانندگی مجتبی زاهدان
- آموزشگاه رانندگی مدرس شیراز