در هنگام رانندگی فرمان اتومبیل را چگونه باید گرفت

من علیرضا مرادی هستم، بیش از ۲۰ سال است که به عنوان مربی آیین نامه راهنمایی و رانندگی در آموزشگاه های مختلف ایران تدریس می کنم و امروز می خواهم به شما توضیح دهم در هنگام رانندگی فرمان اتومبیل را چگونه باید گرفت.

پاسخ سریع: بهترین حالت گرفتن فرمان، روش «۹ و ۳» یا «۱۰ و ۲» است؛ یعنی باید دو دست خود را در دو طرف فرمان قرار دهید، طوری که تسلط کامل بر خودرو داشته باشید و در شرایط اضطراری سریع واکنش نشان دهید.

اگر تا پایان این مطلب همراه من باشید، یاد می گیرید چگونه فرمان را در دست بگیرید تا هم ایمن تر رانندگی کنید و هم آرامش بیشتری پشت فرمان داشته باشید. این همان چیزی است که همه هنرجویان من در روز اول کلاس ها از من می پرسند و سال هاست با تجربه عملی آن را به بهترین شکل توضیح داده ام.

چرا دانستن روش درست گرفتن فرمان اهمیت دارد؟

خیلی ها تصور می کنند گرفتن فرمان فقط گذاشتن دست روی فرمان است. اما واقعیت این است که بیش از ۳۰ درصد تصادفات به دلیل کنترل نادرست فرمان رخ می دهد. وقتی بدانید فرمان را چطور باید بگیرید:

واکنش شما در شرایط خطر سریع تر می شود.
کنترل خودرو در پیچ ها و سرعت بالا ساده تر خواهد شد.
بدن شما خسته نمی شود و دچار درد دست و شانه نخواهید شد.

در هنگام رانندگی فرمان اتومبیل را چگونه باید گرفت

روش های اصلی گرفتن فرمان اتومبیل

به طور کلی دو روش اصلی برای گرفتن فرمان وجود دارد که از نظر کارشناسان رانندگی معتبرترین روش ها هستند:

روش ۱۰ و ۲: دست چپ در موقعیت ساعت ۱۰ و دست راست در موقعیت ساعت ۲ قرار می گیرد.
روش ۹ و ۳: دست چپ در موقعیت ساعت ۹ و دست راست در موقعیت ساعت ۳ قرار می گیرد.

هر دو روش صحیح هستند، اما در شرایط جدید آموزشی، بیشتر توصیه می شود از روش ۹ و ۳ استفاده کنید، چون ایمنی بیشتری در زمان باز شدن ایربگ دارد.

چگونه باید در شرایط مختلف فرمان را بگیریم؟

یاد گرفتن گرفتن فرمان فقط برای حرکت در خط مستقیم نیست. شما باید بدانید در موقعیت های مختلف دست هایتان روی فرمان چگونه باشد:

شرایط رانندگی	روش گرفتن فرمان
حرکت در خیابان صاف	روش ۹ و ۳ بهترین حالت است
پیچ های تند	حرکت دست به دست (hand over hand) با حفظ کنترل کامل
پارک دوبل یا پارک کردن	گرفتن فرمان از بالا (۱۲) برای چرخاندن سریع
رانندگی طولانی	استفاده متناوب از ۹ و ۳ و استراحت دادن دست ها

اشتباهات رایج هنگام گرفتن فرمان

بارها دیده ام هنرجویان در روزهای اول مرتکب اشتباهات تکراری می شوند. برخی از این اشتباهات عبارتند از:

گرفتن فرمان فقط با یک دست (خطرناک در سرعت بالا)
قرار دادن دست ها روی ایربگ (باعث آسیب در زمان باز شدن ایربگ)
خواباندن دست روی فرمان به حالت بی تفاوت
گرفتن فرمان از پایین (۶ و ۶) که باعث کاهش کنترل خودرو می شود

کدام روش گرفتن فرمان ایمن تر است؟

روش ۹ و ۳ به عنوان استانداردترین حالت شناخته می شود. دلیل آن هم این است که:

بازوها در وضعیت طبیعی قرار دارند و خسته نمی شوند.
ایربگ در صورت باز شدن آسیبی به دست ها نمی زند.
تسلط کامل روی چرخش فرمان خواهید داشت.

چطور در پیچ ها فرمان را بچرخانیم؟

بزرگ ترین مشکل هنرجویان در پیچ هاست. دو تکنیک اصلی وجود دارد:

Hand Over Hand: در این روش دست ها روی هم حرکت می کنند تا فرمان بیشتر بچرخد.
Push and Pull: یکی از دست ها فرمان را می کشد و دیگری آن را هل می دهد.

در تجربه شخصی من، روش دوم یعنی Push and Pull کنترل بهتری می دهد، مخصوصا برای افراد تازه کار.

پرسش متداول: آیا گرفتن فرمان با یک دست مجاز است؟

خیر! گرفتن فرمان با یک دست فقط در شرایط خاص مثل حرکت عقب یا پارک کردن کوتاه مدت قابل قبول است. در غیر این صورت باید همیشه دو دست روی فرمان باشد.

سوال: چرا باید دست ها را بالاتر از پایین فرمان قرار دهیم؟

اگر دست های شما پایین فرمان باشد، محدوده حرکت بازوها محدود می شود و کنترل خودرو سخت تر خواهد بود. در حالی که وقتی دست ها در موقعیت ۹ و ۳ هستند، آزادی عمل بیشتری دارید.

سوال: در هنگام رانندگی طولانی چه کنیم تا دست ها خسته نشوند؟

بهترین راهکار این است که گاهی دست ها را از روی فرمان بردارید و کمی تکان دهید، اما همیشه دست اصلی باید روی فرمان باقی بماند. همچنین می توانید بین حالت ۹ و ۳ و ۱۰ و ۲ جابجا شوید.

نکات طلایی برای هنرجویان

بعد از دو دهه تدریس، به این نتیجه رسیده ام که هنرجویان اگر این سه نکته را رعایت کنند، هیچ وقت در گرفتن فرمان دچار مشکل نمی شوند:

همیشه دو دست روی فرمان باشد.
انگشت ها روی فرمان قفل نشود تا در پیچ ها راحت بچرخد.
در شرایط اضطراری (مثل لیز خوردن) آرامش داشته باشید و از گرفتن فرمان با فشار زیاد پرهیز کنید.

در هنگام رانندگی فرمان اتومبیل را چگونه باید گرفت در شرایط اضطراری؟

یکی از مهم ترین بخش ها این است که بدانید در موقعیت های غیرعادی و اضطراری چطور باید فرمان را بگیرید. تجربه من نشان داده در لحظاتی مثل ترکیدن لاستیک، لیز خوردن در باران یا ترمز ناگهانی، راننده ای که فرمان را درست گرفته باشد بسیار راحت تر کنترل خودرو را به دست می گیرد.

در شرایط اضطراری، همیشه دست ها باید محکم اما انعطاف پذیر روی فرمان باشند، یعنی فشار بیش از حد وارد نکنید تا بتوانید به نرمی خودرو را کنترل کنید.

چگونه گرفتن فرمان به کاهش استرس رانندگی کمک می کند؟

بسیاری از هنرجویانم می گویند هنگام رانندگی دست هایشان عرق می کند یا شانه هایشان منقبض می شود. این موضوع دقیقا به روش گرفتن فرمان مربوط است. وقتی دست ها در حالت استاندارد باشند:

گردن و شانه ها در حالت طبیعی قرار می گیرند.
دست ها کمتر عرق می کنند چون فشار کمتری دارند.
راننده احساس تسلط بیشتری دارد و استرسش کم می شود.

تفاوت گرفتن فرمان در رانندگی شهری و جاده ای

در رانندگی شهری معمولا سرعت کمتر است و نیاز به تغییر جهت سریع تر دارید، اما در جاده شرایط فرق می کند. در این جدول تفاوت ها را برای شما آورده ام:

نوع رانندگی	روش گرفتن فرمان	توضیح
رانندگی شهری	۹ و ۳	برای مانورهای سریع و کنترل بهتر در ترافیک مناسب است.
رانندگی جاده ای	۱۰ و ۲ یا ۹ و ۳	برای حرکت مستقیم و طولانی مدت در بزرگراه ها هر دو روش مناسب است.
رانندگی در شرایط بد جوی	۹ و ۳ با دقت بیشتر	کنترل خودرو روی سطح لغزنده راحت تر خواهد بود.

اشتباهات خطرناک گرفتن فرمان که باید از آنها دوری کنید

این اشتباهات بارها در آزمون عملی هنرجویان من دیده شده است. با اجتناب از آنها می توانید راننده ای حرفه ای و ایمن باشید:

گرفتن فرمان از بالا با یک دست؛ معمولا در فیلم ها دیده می شود اما در عمل بسیار خطرناک است.
گرفتن فرمان از داخل؛ یعنی دست داخل حلقه فرمان باشد که در تصادف آسیب جدی به دست وارد می کند.
قرار دادن دست ها روی زانو و نگه داشتن فرمان با انگشتان؛ این حالت هیچ تسلطی ایجاد نمی کند.

نکاتی که در آزمون عملی رانندگی درباره فرمان به آن توجه می شود

یکی از دلایل مردودی هنرجویان در آزمون عملی، درست نگرفتن فرمان است. افسرها دقیقا به این نکات توجه می کنند:

آیا هر دو دست روی فرمان قرار دارد؟
آیا هنگام پیچیدن فرمان به شکل صحیح حرکت داده می شود؟
آیا راننده دست خود را از فرمان رها می کند یا خیر؟

اگر این موارد را رعایت کنید، بدون شک یک مرحله مهم را با موفقیت پشت سر می گذارید.

سوالات پرتکرار درباره گرفتن فرمان

سوال: آیا گرفتن فرمان پایین تر (۷ و ۵) مشکلی دارد؟

بله، این حالت تسلط شما را به شدت کاهش می دهد. فقط در شرایط خاص مثل دنده عقب کوتاه می توانید این کار را انجام دهید، نه برای رانندگی عادی.

سوال: چرا بعضی راننده ها فرمان را خیلی محکم می گیرند؟

این موضوع ناشی از استرس است. وقتی بیش از حد محکم فرمان را بگیرید، شانه ها و بازوها زود خسته می شوند و در شرایط حساس انعطاف لازم را نخواهید داشت.

سوال: آیا استفاده از روکش فرمان تاثیری در گرفتن فرمان دارد؟

بله، روکش فرمان اگر جنس مرغوبی داشته باشد می تواند باعث جلوگیری از لغزش دست ها شود. اما اگر کیفیت پایین باشد ممکن است خطرناک باشد.

تمرین های ساده برای تسلط بهتر بر فرمان

من همیشه به هنرجویانم می گویم برای گرفتن بهتر فرمان باید تمرین کنند. چند تمرین ساده عبارتند از: در هنگام رانندگی فرمان اتومبیل را چگونه باید گرفت

تمرین در خیابان خلوت با تغییر آرام مسیر.
تمرین پیچیدن به چپ و راست با استفاده از روش Push and Pull.
تمرین پارک دوبل با تمرکز روی حرکت دست ها روی فرمان.

جمع بندی: بهترین روش گرفتن فرمان اتومبیل

بهترین روش گرفتن فرمان در حالت عادی روش ۹ و ۳ است. این روش هم ایمن ترین حالت است و هم بیشترین تسلط را به راننده می دهد. در شرایط خاص مثل پارک کردن می توانید دست ها را کمی تغییر دهید، اما در بیشتر مواقع همین روش را حفظ کنید.

به یاد داشته باشید: فرمان، تنها نقطه ارتباط مستقیم شما با مسیر است. هرچقدر این ارتباط بهتر و استانداردتر باشد، شما راننده ایمن تر و حرفه ای تری خواهید بود.

توصیه پایانی من به شما

من، علیرضا مرادی، بعد از سال ها آموزش رانندگی به هزاران هنرجو مطمئن هستم که اگر همین اصول ساده گرفتن فرمان را جدی بگیرید، نه تنها در آزمون عملی موفق خواهید شد بلکه در زندگی روزمره نیز با آرامش بیشتری رانندگی می کنید.

پس از امروز هر بار که پشت فرمان می نشینید، به دست های خود نگاه کنید و مطمئن شوید در موقعیت درست قرار گرفته اند. همین نکته ساده می تواند نجات بخش جان شما و دیگران باشد.